قدم خیر نام زنی از خوانین بالاگریوه از طایفه قلاوند گرمسیر و پرورش یافته کوهستانهای خشک جنوب لرستان و نمونه ای از یک نسل شجاع و در عین حال زیبای لرستان است. در دوران آشفتگی های لرستان مدت مدیدی با قوای دولتی در ستیز بود و بعدا نیز خصیصه قهرمان دوستی و حماسه های پهلوانی الوار نام او را ابدی ساخت. در شعرهای مربوط به قدم خیر شاعر خاطره های دو دختر شجاع علی مردان خان والی را در جنگ های با افاغنه زنده می کند. دلربائی و شجاعت این شیر زن لر همراه با شرر چشمهای خشمگین و سیاه وی > اتشی بر خرمن هستی شاعر زده تا در تمام گفتارش قدم خیر نه زنی مظلوم وقابل ترحم بلکه نماینده ایلی سرکش و طاغی اسکه بخاطر رعایت سنت های دیرین تحسین همگان را بدرقه راه پر خطر خود کرده باشد.

اربوئی و او ارمنی هه هام د قولت           مردمه سی چتراکه مین تولت

(اگر تو ارمنی هم شوی من بر سر قول و قرار خود هستم . من برای موهای ریخته بر پیشانیت جان می دهم)

نوونم تو قدمی یا گو طلائی          و خمار سیلم نکو تش دم نیائی

(نمی دانم تو قدم خیری یا گوی طلا هستی. با خماری نگاهم نکن که اتش در دلم افکنده ای)

کولای سیت بونم دو بلگ پینه        چیشات د نازکی افتو نینه

(سایبانی از برگهای پونه برات درست کنم. تا چشمان نازکت را افتاب اذیت نکند)

قدم خیر قدم زنه د مین میشو         کلک و پشم بر میکنه و قوم و خیشو

(قدم خیر در بین میش ها قدم میزند. پشم و کرک بین قوم و فامیل تقسیم میکند)

نه دسم وت می رسه نه چو گلاکم         چی انارکه گل دار مه سیت هلاکم

(نه دستم بهت می رسد و نه چوب دستی ام . مانند انار روی درخت من هلاک تو هستم )

قدم خیر دو هار میا میلش و جنگه         آلمانی دو پیچ سوهش پر د شنگه

(قدم خیر از پایین امده و میل به جنگ دارد. در پیچ گلبند سر ندش پر از فشنگ های آلمانی است)

قدم خیر کش مخمل چتر حنایی          مرمه سی سوه کت تش دم نیائی

(قدم خیر کفش مخملی که چتر موهایت را حنا گرفته ای. من برای سربند زیبایت آتش گرفتم و مردم)

قدم خیر قدم زنه دمین گلالو        سر زینش برف گرت سوه اش دربارو

(قدم خیر در میان رودخانه قدم میزند. سرزینش را برف و جلوس سربندش را باران فراوان گرفته است)

قدم خیر قسم حرده افتوه نینه          د مردنکه بوه خون چل گیس برینه

(قدم خیر قسم خورده افتاب را نبیند و در مرگ بابا خان چهل گیس ببرد--چل گیس بریدن: در ایام قدیم زنان عشایر رسم داشتند که در مرگ عزیزان خود گیسوانشان را می بریدند . مراسم گیس بریدن در لرستان به پل برو معروف است و زنان مصیبت دیده گیس بریده را پل بروسه (گیس بریده )می گویند .درمقام دشنام و نفرین نیز این لقب را به زنان می دهند.) 

هنگام ازدواج بيشتر با گوشهايت مشورت كن تا با چشمهايت.
(ضرب المثل آلماني)

مردي كه به خاطر «پول» زن مي گيرد، به نوكري مي رود.
(ضرب المثل فرانسوي)

لياقت داماد، به قدرت بازوي اوست.
(ضرب المثل چيني)

دوام ازدواج يک قسمتش روي محبت است و نه قسمتش روي گذشت از خطا.
(ضرب المثل اسكاتلندي)

زني سعادتمند است كه مطيع «شوهر» باشد.
(ضرب المثل يوناني)

ازدواج پديده اي است براي تكامل مرد.
(ضرب‌المثل سانسكريت)

زناشويي غصه هاي خيالي و موهوم را به غصه‌ي نقد و موجود تبديل مي كند.
(ضرب المثل آلماني)

زن عاقل با داماد «بي پول» خوب مي سازد.
(ضرب المثل انگليسي)

هيچ زني در راه رضاي خدا با مرد ازدواج نمي كند.
(ضرب المثل اسكاتلندي)

زن مطيع فرمانرواي قلب شوهر است.
(ضرب المثل انگليسي)

در موقع خريد پارچه، حاشيه آن را خوب نگاه كن و در موقع ازدواج درباره‌ي مادر عروس تحقيق كن.
(ضرب المثل آذربايجاني)

تاک را از خاک خوب و دختر را از مادر خوب و اصيل انتخاب كن.
(ضرب المثل چيني)

براي يافتن زن مي ارزد كه يک كفش بيشتر پاره كني.
(ضرب المثل چيني)

ازدواج مثل يك هندوانه است كه گاهي خوب ميشود و گاهي هم بسيار بد.
(ضرب المثل اسپانيايي)

ازدواج، زودش اشتباهي بزرگ و ديرش اشتباه بزرگتري است.
(ضرب المثل فرانسوي

آدم فقیر دلوازتره تا دولتمند (فقیران بخشنده تر از توانگران هستند)

آدم لیش ادعاس زیاده (افراد زشت پر ادعایند)

آدم وراج خونه سوگ اگنه( آدم پر حرف خود را سبک میکند)

گویش بختیاری

گویش بختیاری یکی از گویش‌های پارسی‌تبار یعنی از دسته جنوب غربی زبان‌های ایرانی است. گویش‌ها و زبان‌های پارسی‌تبار عبارت‌اند از فارسی، لری، بختیاری، لارستانی، و کومزاری. برخی از زبانشناسان، بختیاری را زیرشاخه‌ای از لری به شمار می‌آورند و برخی آن را شاخه‌ای جدا می‌دانند.

دیوارهای بلند و دشوارگذر زاگرس مانع از نفوذ اقوام مهاجم به درون منطقهٔ بختیاری بوده است. بنابراین زبان ایل بختیاری تا قبل از گسترش رسانه‌های همگانی و مدارس تقریباً دست‌نخورده و بکر مانده بود اما امروزه براثر سهولت ارتباط با شهر و پایتخت، گویش بختیاری نیز مانند لهجه‌ها و گویش‌های دیگر به سرعت در حال دگرگونی و نزدیک شدن به فارسی رایج است. نسل امروز بختیاری (مخصوصاً ساکنین شهرها و اسکان‌یافتگان) در طول کم‌تر از نیم قرن نه تنها خیلی از اصطلاحات و واژه‌های پنجاه سال پیش بختیاری را استفاده نمی‌کنند؛ بلکه معنای آنها را نیز نمی‌دانند و یا فراموش کرده‌اند. گویش لری بختیاری به طور کلی به چهار دسته تقسیم می‌شود: (گویش بخش شرفی که تحت تأثیر لری کوه‌گیلویه واقع شده است، گویش منطقه جنوبی که تحت تأثیر گویش طایفهٔ بهمئی بوده است، گویش منطقه چهارلنگ و گویش بخش میانی که هر دو گویش نسبتاً کمتر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند) بر خلاف تصور افراد ناآشنا، گویش بختیاری با گویش لری (خرم آبادی) تفاوتهای بسیاری به ویژه از نظر تلفظ دارد. اما از نظر ادبیات و به ویژه ضرب المثلها و زبانزدهای بومی بین تمام زبانهای لری اشتراکات زیادی وجود دارد